Schakel

Toon de Brouwer is voor onze Stichting sinds 2009 actief als correspondent voor onze rubriek “Witte dè nog”. Hij schrijft eenmaal per maand een artikel over een gebeurtenis uit het verleden, waaraan steeds een grondig onderzoek aan vooraf gaat; Met groot plezier besteedt hij alle aandacht aan het onderwerp.Deze rubriek wordt door veel inwoners van ons dorp met grote aandacht en belangstelling gelezen, hetgeen blijkt uit de vele reacties van het gepubliceerde.

WITTE DÈ NOG?

Witte nog in welk jaar het eerste exemplaar van “De Nieuwe Schakel”is uitgegeven?

Juist ja in 1965. Frits Knibbeler, de voorzitter van “De Nieuwe Schakel”, heeft ons daarop geattendeerd door een stukje in het blad te zetten waarin hij vertelde dat in het jaar 2010 “De Nieuwe Schakel“ zijn 45e jaargang beleeft.

De naam “De Nieuwe Schakel” houdt automatisch in dat er een oude schakel geweest moet zijn en dat klopt.

Het Katholiek Thuisfront heeft namelijk in de jaren 1947-1948-1949 en 1950 een blad uitgegeven genaamd: “De Schakel”.

De omslag bestond uit een opdruk van de Berkelse kerk en de Oude Toren in Enschot met daar tussen een tropisch tafereel, bestaande uit een vulkaan, een palmboom en een militair in tropenkleding, alles afgedrukt op een groene ondergrond.

Dat vraagt om een nadere uitleg.

Het is 400 jaar geleden dat Nederlandse specerijenhandelaren naar de Indonesische eilanden trokken. Door het oprichten van de V.O.C., Verenigde Oost-Indische Compagnie in 1602, vestigden ze in de Archipel steunpunten, waardoor ze de controle en de vestiging van de handel in eigen hand konden houden.

Nederland nam 1795 de Oost- Indische bezittingen over.

Zo ontstond Nederlands-Indië en werd bestuurd door Nederlandse ambtenaren bijgestaan door inheemse ambtenaren en vorsten.

Een situatie die voor met name de westers geschoolde inheemse bevolking moeilijk te accepteren was. Door oprichting van nationalistische partijen probeerden zij dan ook onafhankelijkheid na te streven.

In 1918 werd de dienstplicht voor Nederlanders in de kolonie ingevoerd om het bestaande beroepsleger KNIL te versterken bij de bewaking van de orde.

Toen op 7 december 1941 de Japanners de Amerikaanse marine haven Pearl Harbor op Hawaii bombardeerden, was de tweede wereldoorlog ook in Azië een feit. Het koninklijk Nederlands-Indisch Leger (KNIL) capituleerde toen de Japanners op 9 maart 1942 op Java en Sumatra landen.

Na twee atoomaanvallen door de Amerikanen op de Japanse steden Hiroshima en Nagasaki capituleerde Japan onverwacht op 15 augustus 1945.

Indonesië vierde wel haar onafhankelijkheid op 17 augustus, de dag waarop Soekarno de onafhankelijke Republiek Indonesië uitriep maar Nederland droeg evenwel pas op 27 december 1949 de soevereiniteit over aan de Verenigde Staten van Indonesië.

De jaren tussen de onafhankelijkheidsverklaring en de soevereiniteitsoverdracht waren een periode van strijd en moeizame onderhandelingen. In die periode werden er volgens het boek ”Nou, tabee dan, ik groet je..”, door Noud Smits ongeveer 95.000 dienstplichtigen naar Nederlands-Indië gestuurd, waaronder 34 jongens uit Berkel-Enschot en Heukelom, terwijl de Heemkundekring van Oirschot spreekt van ongeveer 130.000 mannen. Zij stelden “in naam van de Koningin” orde op zaken en creëerden rust.

In Nederland ontstonden verenigingen die zich het lot van de militairen in Nederlands-Indië aantrokken.

Op 29 september 1946 werd de Stichting Katholiek Thuisfront in het leven geroepen. Het doel van deze organisatie was in de ruimste zin des woords de actieve belangstelling van Katholiek Nederland wakker te roepen voor de Nederlandsche militairen en hen geestelijk en materieel te steunen. Al direct na de oprichting ondernam de Stichting actie om in zoveel mogelijk parochies afdelingen op te richten. Iedere afdeling kon zelf activiteiten op touw zetten. Binnen één jaar was met 1264 van de 1461 parochies contact verkregen. Er werden 31 gewesten gevormd, bestaande uit de parochies van drie of vier dekenaten. Binnen ieder gewest werden enkele gewestelijke commissarissen gekozen. Samen met de aalmoezenier die in ieder gewest werkzaam was vormden zij een soort adviserend en regelend lichaam tussen het landelijk bureau en de parochiële afdelingen. Met medewerking van de afdelingen leverde het landelijk hoofdbureau allerlei artikelen zoals gezelschapsspelen en boeken voor hospitalen en militaire tehuizen. Op godsdienstig terrein zorgde ze voor missalen, rozenkransen en de uitrusting voor aalmoezeniers.

schakel1

De afdeling van het Katholiek Thuisfront, Berkel-Enschot Heukelom werd na afloop van een algemene vergadering op 22 september 1947 opgericht. De vergadering vond plaats in de zaal “Concordia” te Berkel onder leiding van burgemeester A.G.M. Panis.

Het belangrijkste doel van het Katholiek Thuisfront was het bewaren en verstevigen van de banden tussen ons en onze jongens in Indië op positief en Katholieke grondslag en dit doel ondermeer te bereiken door het uitgeven van een eigen maandblad.

Het eerste maandblad genaamd De Schakel werd in november 1947 uitgegeven.

In de volgende afleveringen van dit artikel wordt de inhoud van die maandbladen onder de loep genomen

Toon de Brouwer. Tel 5332247 e-mail:Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

terug